Wypalenie opiekuna: jak rozpoznać i zadbać o siebie

Ten tekst piszę trochę do siebie sprzed pewnego czasu. Łatwo wpaść w pułapkę, w której troska o bliskiego zjada całą Twoją energię, a Ty schodzisz na sam koniec listy.

Dlaczego opiekunowi tak łatwo się wypalić

To nie jest kwestia słabości, tylko zwykła konsekwencja tego, jak wygląda opieka. Brytyjskie Alzheimer's Society opisuje ten mechanizm bardzo trafnie:

„Opiekunowie często stawiają potrzeby osoby, którą się opiekują, przed własnymi. To może utrudniać właściwe zadbanie o siebie. Możesz wtedy czuć się wyczerpany, rozemocjonowany, przytłoczony albo zacząć chorować."

Źródło: Alzheimer's Society (Wielka Brytania)

Do tego dochodzi coś, o czym rzadko się mówi: żałoba po kimś, kto wciąż jest obok, ale powoli się zmienia. To wszystko męczy nie tylko ciało, ale i serce.

Sygnały, których nie warto lekceważyć

Warto się zatrzymać, gdy zauważasz u siebie:

• Stałe zmęczenie, kłopoty ze snem, częste choroby albo bóle.
• Rozdrażnienie, płaczliwość, poczucie przytłoczenia albo pustki.
• Wycofanie z kontaktów i rezygnację z rzeczy, które kiedyś sprawiały radość.
• Poczucie winy, gdy robisz cokolwiek dla siebie.

Te sygnały to nie fanaberia. To informacja, że potrzebujesz wsparcia, zanim zabraknie Ci sił.

Zadbanie o siebie to część opieki

Najważniejsza myśl jest prosta: dbając o siebie, dbasz też o bliskiego.

„Zadbanie o siebie jest ważne zarówno dla Ciebie, jak i dla osoby, którą wspierasz. Jeśli zachowasz zdrowie, poczujesz się lepiej, a to pomoże Ci wytrwać w roli opiekuna."

Źródło: Alzheimer's Society (Wielka Brytania)

W praktyce oznacza to kilka rzeczy, które łatwo odkładać: proś o pomoc i przyjmuj ją, gdy jest oferowana. Korzystaj z opieki wytchnieniowej i grup wsparcia, bo kontakt z innymi opiekunami bardzo odciąża. Pilnuj własnych badań i snu. Zostaw sobie małe chwile tylko dla siebie, nawet krótkie. I bądź dla siebie wyrozumiały: gorszy dzień nie znaczy, że zawodzisz.

Nie jesteś w tym sam

Jeśli czujesz, że sięgasz dna, porozmawiaj z lekarzem albo z kimś zaufanym. Szukanie pomocy to nie porażka, tylko rozsądek. Twoje zdrowie jest jedną z najważniejszych cegiełek całej tej opieki, bo bez Ciebie ta konstrukcja się nie utrzyma.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza ani specjalisty zdrowia psychicznego. Jeśli czujesz, że nie dajesz rady, poszukaj wsparcia u lekarza lub bliskiej osoby.

Pamięć w Kratkę nie jest powiązana z wymienionymi niżej organizacjami ani przez nie firmowana. Ich nazwy podaję wyłącznie po to, by rzetelnie wskazać źródła.

Źródła

• Alzheimer's Society (Wielka Brytania), Carers: looking after yourself. alzheimers.org.uk
• National Institute on Aging, NIH (USA), Taking Care of Yourself as a Caregiver. nia.nih.gov