Demencja a sen: nocne pobudzenie i zespół zachodzącego słońca

Wieczory potrafią być najtrudniejszą częścią doby. Gdy zapada zmrok, spokojny dotąd dzień zamienia się w niepokój, a noc w czuwanie. To męczy i chorego, i Ciebie.

Co to jest zespół zachodzącego słońca

To zjawisko, w którym niepokój i dezorientacja nasilają się późnym popołudniem i wieczorem. National Institute on Aging opisuje je tak:

„Gdy niepokój, pobudzenie, rozdrażnienie i dezorientacja pojawiają się, gdy światło dnia zaczyna zanikać, nazywa się to zespołem zachodzącego słońca. Nadmierne zmęczenie może nasilać popołudniowy i wczesnowieczorny niepokój."

Źródło: National Institute on Aging (USA)

Zrozumienie tego pomaga nie brać wieczornych trudności do siebie. To nie kaprys, to objaw.

Jak zapobiegać, zanim się zacznie

Najwięcej daje spokojny, przewidywalny rytm dnia. Sprawdzają się takie kroki:

• Trzymaj stały plan dnia: posiłki, mycie i kładzenie się spać o podobnych porach.
• Zadbaj o światło dzienne, na przykład wyjście na dwór albo posiedzenie przy oknie w ciągu dnia.
• Zapewnij trochę aktywności fizycznej każdego dnia, ale nie planuj zbyt wielu rzeczy naraz.
• Unikaj kawy, coli i alkoholu w drugiej połowie dnia.
• Ograniczaj długie drzemki i przysypianie późnym popołudniem.

Wieczorem warto wyciszyć otoczenie: przygasić światło (ale nie zostawiać zupełnej ciemności), zmniejszyć hałas, włączyć spokojną muzykę i zostawić w zasięgu wzroku znajome, lubiane przedmioty.

Jak reagować w trudnym momencie

Gdy niepokój już się pojawi, najważniejszy jest Twój spokój.

„Bądź cierpliwy i staraj się nie okazywać frustracji. Mów spokojnie. Wysłuchaj obaw osoby i unikaj sporów. Zapewnij ją, że jest bezpieczna i że jesteś tu, by pomóc."

Źródło: National Institute on Aging (USA)

Pomaga też delikatny dotyk i odwrócenie uwagi na coś przyjemnego. Nie przekonuj na siłę i nie tłumacz zawile. Jeśli problemy ze snem są uporczywe, porozmawiaj z lekarzem, bo czasem przyczyną bywa ból, leki lub inny problem zdrowotny. Zwykle najpierw próbuje się sposobów bez leków.

Zadbaj też o swój sen

Nieprzespane noce wyczerpują opiekuna najszybciej. Jeśli tylko możesz, umów się z kimś na zmianę albo poszukaj opieki wytchnieniowej. Twój odpoczynek to nie luksus, to część tego, co pozwala Ci wytrwać.

Spokojny wieczór buduje się z małych cegiełek: rytmu, ciszy i Twojej obecności.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza. Uporczywe problemy ze snem skonsultuj ze specjalistą.

Pamięć w Kratkę nie jest powiązana z wymienioną niżej organizacją ani przez nią firmowana. Jej nazwę podaję wyłącznie po to, by rzetelnie wskazać źródła.

Źródła

• National Institute on Aging, NIH (USA), Coping With Agitation, Aggression, and Sundowning in Alzheimer's Disease. nia.nih.gov
• National Institute on Aging, NIH (USA), Managing Sleep Problems in Alzheimer's Disease. nia.nih.gov