Odmowa mycia i kąpieli: jak pomóc z zachowaniem godności

Trudno uwierzyć, że zwykła kąpiel może wywołać taki opór, dopóki się tego nie zobaczy. Krzyk, łzy, szarpanie. Długo myślałem, że to upór. Potem zrozumiałem, że to strach. Ten tekst jest o tym, jak przejść przez mycie spokojnie i bez odbierania bliskiemu godności.

Za oporem stoi zwykle lęk, nie złośliwość

Mycie i kąpiel to sytuacja bardzo intymna: rozbieranie, woda, obcy czasem dotyk, śliska podłoga. Dla osoby z demencją, która nie zawsze rozumie, co i dlaczego się dzieje, potrafi to być przerażające. Do tego dochodzi wstyd, zimno i poczucie utraty kontroli.

„Bądź świadomy, że osoba może odbierać kąpiel jako coś zagrażającego. Jeśli stawia opór, odwróć jej uwagę i spróbuj ponownie później."

Źródło: Alzheimer's Association (USA)

Warto to sobie powtarzać w trudnym momencie: bliski nie robi Ci na złość, tylko się broni przed czymś, co go przeraża.

Jak przygotować kąpiel, żeby było łatwiej

Połowa sukcesu to spokojne przygotowanie, zanim w ogóle padnie słowo „kąpiel":

• Przygotuj wszystko wcześniej: ręczniki, mydło, ubranie na zmianę, stołek pod prysznic.
• Zadbaj o ciepło. Ogrzej łazienkę, sprawdź temperaturę wody, bo bliski może jej nie wyczuć.
• Chroń prywatność i godność. Okryj ciało dużym ręcznikiem, odsłaniaj tylko to, co myjesz.
• Idź w tempie bliskiego i zostaw mu, co się da: niech sam trzyma myjkę, umyje twarz, wybierze porę.
• Mów spokojnie i uprzedzaj, co za chwilę zrobisz, krok po kroku.

Gdy bliski i tak się nie zgadza

Jeśli mimo wszystko jest opór, nie przełamuj go siłą. Przymus rani i utrwala strach przed kolejnym razem.

„Postaraj się kierować tempem i preferencjami osoby, bo to może ułatwić mycie i kąpiel wam obojgu."

Źródło: Alzheimer's Society (Wielka Brytania)

Odpuść na chwilę i spróbuj później, w lepszym momencie dnia. Sprawdź, czy nie ma stałej pory, o której idzie łatwiej. Pamiętaj też, że codzienna kąpiel wcale nie jest konieczna: dwa razy w tygodniu zwykle wystarczy, a między kąpielami sprawdza się mycie gąbką po kawałku. Czystość jest ważna, ale nie kosztem godności i spokoju bliskiego.

Cel to czystość i spokój, nie wygrana

Łatwo wpaść w tryb „muszę go dziś wykąpać za wszelką cenę". Ale tu nie chodzi o wygranie starcia, tylko o to, żeby bliski był zadbany i czuł się bezpiecznie. Każda kąpiel, która minęła bez łez, to dobra cegiełka. I bądź wyrozumiały wobec siebie, gdy któryś raz się nie uda. To jedna z najtrudniejszych codziennych sytuacji w całej opiece.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza ani specjalisty.

Pamięć w Kratkę nie jest powiązana z wymienionymi niżej organizacjami ani przez nie firmowana. Ich nazwy podaję wyłącznie po to, by rzetelnie wskazać źródła.

Źródła

• Alzheimer's Society (Wielka Brytania), How to support a person with dementia to wash, bathe and shower. alzheimers.org.uk
• Alzheimer's Association (USA), Bathing. alz.org
• National Institute on Aging, NIH (USA), Alzheimer's Caregiving: Bathing, Dressing, and Grooming. nia.nih.gov