Gdy bliski chce wracać do domu, będąc w domu

„Zabierz mnie do domu." Słyszysz to, stojąc w kuchni, w której razem mieszkacie od lat. Pierwszy odruch to tłumaczyć: przecież jesteś w domu. A jednak to nie działa, robi się tylko gorzej. Chcę wyjaśnić, dlaczego, i co pomaga zamiast tego.

„Dom" to często uczucie, nie adres

Kiedy bliski prosi, żeby wrócić do domu, rzadko chodzi mu o konkretny budynek. Zwykle mówi o poczuciu, którego mu brakuje: bezpieczeństwa, spokoju, bycia u siebie. Bywa też, że w głowie cofnął się w czasie i szuka domu z dzieciństwa albo sprzed lat.

„Dla osoby z demencją słowo dom może oznaczać coś więcej niż miejsce, w którym obecnie mieszka. Często odnosi się do poczucia domu, a nie do samego domu."

Źródło: Alzheimer's Society (Wielka Brytania)

Dlatego pokazywanie dowodów, że „to jest twój dom", mija się z celem. Bliski nie prosi o adres, prosi o ukojenie.

Czego lepiej nie robić

Najbardziej kusi, żeby wyjaśnić logicznie i po faktach. I to właśnie zwykle zaostrza sprawę.

„Próba przekonywania rozumem i logiką nie jest zalecana, gdy ktoś ma chorobę mózgu, bo tylko wzmoże upór, pobudzenie i przygnębienie."

Źródło: Alzheimer's Society (Wielka Brytania)

Kłótnia „przecież jesteś u siebie", pokazywanie zdjęć na dowód, powtarzanie tego coraz głośniej, to wszystko sprawia, że bliski czuje się niesłuchany. A o to tu chodzi najmniej.

Co pomaga zamiast tego

Zamiast prostować, odpowiedz na emocję i daj poczucie bezpieczeństwa:

• Uznaj uczucie: „Słyszę, że chcesz do domu. Tęsknisz, prawda? Jestem przy tobie."
• Zapytaj łagodnie o ten dom. Często to miejsce z przeszłości, pogodne i spokojne. Rozmowa o nim potrafi ukoić.
• Zapewnij o bliskości, także dotykiem, jeśli bliski to lubi: trzymanie za rękę, dłoń na ramieniu.
• Delikatnie przenieś uwagę: wspólna herbata, ulubiona piosenka, krótki spacer.
• Szukaj wzorca. Jeśli to wraca o stałej porze, na przykład pod wieczór, może to zmęczenie albo niepokój wieczorny. Wtedy warto zawczasu wyciszyć ten moment.

Odpowiadasz sercu, nie faktom

To zdanie boli, bo brzmi jak zarzut, choć nim nie jest. Bliski nie mówi, że u ciebie źle. Mówi, że czegoś mu brakuje i szuka spokoju. Gdy dajesz mu poczucie bezpieczeństwa zamiast argumentów, budujesz dokładnie to, o co prosi. To jedna z cichszych cegiełek opieki: mniej tłumaczenia, więcej obecności.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza ani specjalisty.

Pamięć w Kratkę nie jest powiązana z wymienionymi niżej organizacjami ani przez nie firmowana. Ich nazwy podaję wyłącznie po to, by rzetelnie wskazać źródła.

Źródła

• Alzheimer's Society (Wielka Brytania), 'I want to go home': what to say to someone with dementia in care. alzheimers.org.uk
• Alzheimer's Association (USA), Wandering. alz.org