Album pamięci: wspólne przeglądanie zdjęć i historii życia

Bywa, że rozmowa o tym, co było na obiad, się nie klei, ale wystarczy wyjąć stare zdjęcie ze ślubu, żeby bliski ożył i zaczął opowiadać. Dawne wspomnienia często trzymają się mocniej niż wczorajsze. Oto jak to wykorzystać spokojnie i z sensem.

Dlaczego wspominanie działa

Przeglądanie zdjęć, pamiątek i rozmowa o przeszłości to tak zwana terapia reminiscencyjna, jedna z lepiej opisanych aktywności w opiece nad osobami z demencją. Nie jest cudownym lekiem, ale ma realne, choć umiarkowane korzyści.

„Istnieją pewne dowody na to, że terapia reminiscencyjna może poprawiać jakość życia, funkcje poznawcze, komunikację i prawdopodobnie nastrój u osób z demencją w niektórych okolicznościach, choć wszystkie korzyści były niewielkie."

Źródło: Cochrane Database of Systematic Reviews, 2018

Co ciekawe, w tym przeglądzie podejście indywidualne (na przykład tworzenie księgi życia we dwoje) częściej wiązało się z lepszym nastrojem i myśleniem, a zajęcia grupowe z lepszą komunikacją. Dla Ciebie w domu to dobra wiadomość: wspólne siedzenie nad albumem ma sens.

Jak zbudować album pamięci

Nie musi to być nic wymyślnego. Wystarczy zeszyt, teczka albo pudełko:

• Wybierz zdjęcia i pamiątki z ważnych, dobrych czasów: dzieciństwo, ślub, praca, wakacje, wnuki.
• Podpisz zdjęcia prostym zdaniem, kto jest na nim i kiedy. To pomaga, gdy pamięć zawodzi.
• Dołóż drobne przedmioty, które budzą wspomnienia: pocztówkę, bilet, ulubioną piosenkę.
• Rób to razem z bliskim, jeśli to możliwe. Samo tworzenie księgi bywa cenniejsze niż gotowy efekt.

Jak rozmawiać przy zdjęciach

Tu obowiązuje ta sama zasada co przy każdej aktywności: to ma być miła chwila, nie egzamin z pamięci. Nie pytaj „a pamiętasz, kto to?", bo to stawia bliskiego pod ścianą. Zamiast tego zadawaj pytania otwarte i ciepłe: „opowiesz mi o tym dniu?", „ładnie tu było, prawda?".

Idź za bliskim, nie poprawiaj drobnych pomyłek i nie kłóć się o szczegóły. Jeśli myli imiona albo daty, to nic nie szkodzi, liczy się nastrój, nie ścisłość. Rób krótkie sesje i kończ, zanim pojawi się zmęczenie. A gdy jakieś zdjęcie budzi smutek, spokojnie odłóż je i przejdź do pogodniejszego.

Mostek do bliskiego

Album pamięci to prosty mostek tam, gdzie zwykła rozmowa już nie sięga. Daje wspólny temat, dobre emocje i poczucie, że życie bliskiego ma wartość i jest widziane. To jedna z cieplejszych cegiełek dnia, którą łatwo zbudować z tego, co już macie w szufladzie.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza ani terapeuty.

Pamięć w Kratkę nie jest powiązana z wymienionymi niżej organizacjami ani przez nie firmowana. Ich nazwy podaję wyłącznie po to, by rzetelnie wskazać źródła.

Źródła

• Woods B., O'Philbin L., Farrell E. M., Spector A. E., Orrell M. (2018). Reminiscence therapy for dementia. Cochrane Database of Systematic Reviews, Issue 3, Art. No.: CD001120. doi.org/10.1002/14651858.CD001120.pub3
• Cochrane, Featured Review: Reminiscence therapy for dementia. cochrane.org